Duurzame bouwmethoden

9 minutes read

Het toepassen van duurzame methoden in het bouwproces is een effectieve oplossing om de milieueffecten van de verschillende bouwpraktijken te verminderen. De bouwsector is een van de sectoren die de meeste milieuschade veroorzaakt als gevolg van hoge uitstoot van broeikasgassen en afvalproductie. Daarom is het kiezen voor duurzame bouwmethoden de meest verantwoorde aanpak.

Belangrijkste methoden voor duurzaam bouwen:

1. Het energieverbruik verminderen
2. Kies voor milieuvriendelijke materialen
3. Kies voor recyclebare bouwtechnieken
4. Gebruik gerecycleerde materialen
5. Bouwafval verminderen
6. Minder onderhoud nodig

Bij de meeste soorten bouwprojecten zal het bewust toepassen van deze duurzame methoden voordelen opleveren. De bedrijven die gebruikmaken van prefabricagemethoden, integreren deze echter vaak op een natuurlijke manier, zonder dat dit extra inspanning vergt.

Wat is het doel van duurzaam bouwen?

Het belangrijkste doel van duurzaam bouwen is bij te dragen aan de bescherming van onze natuurlijke omgeving. Om dit probleem aan te pakken, streeft de bouwsector naar een duurzamere aanpak door verschillende strategieën te combineren [1].

• Bouwafval terugdringen: Maar liefst 40% van het totale afval dat in elk Europees land wordt geproduceerd, is afkomstig uit de bouwsector [2]. Afvalbeheer is dan ook een van de belangrijkste doelstellingen van duurzaam bouwen.
• De CO₂-uitstoot verminderen: Aangezien in Europa en het Verenigd Koninkrijk de bouwsector alleen al verantwoordelijk is voor 36% van de uitstoot van broeikasgassen [3], is het verkleinen van de CO₂-voetafdruk een prioriteit.
• Zorg voor een gezonde leefomgeving: Naast de bescherming van het natuurlijke milieu is duurzaam bouwen ook gericht op de bescherming van de binnenruimte. Het is dan ook van essentieel belang om rekening te houden met de gezondheid en het welzijn van de gebruikers van een duurzaam gebouw.
• Zorg voor eerlijke huisvestingsmogelijkheden: Hoewel duurzaamheid meestal wordt geassocieerd met milieubescherming, is een van de uitgangspunten van duurzaamheid juist het bereiken van de meest kwetsbare gemeenschappen. Duurzaam bouwen benadert dit principe door betaalbare woonmogelijkheden te creëren.

Wat zijn de 7 duurzame bouwmethoden?

Om bij te dragen aan duurzamer bouwen, moeten verschillende methoden in de bouwsector worden geïntegreerd. Elk van deze methoden kan in verschillende mate worden toegepast, afzonderlijk of in combinatie met andere methoden.

1. Het energieverbruik terugdringen

De meest effectieve manier om de CO₂-voetafdruk van de bouw van een woning te verkleinen, is door de hoeveelheid energie die nodig is om de woning te bouwen te verminderen; om dat te bereiken is het van essentieel belang om de transportbehoeften te verminderen. Het transport kan worden beperkt door materialen in bulk te leveren; het terugdringen van het vervoer van zware machines is daarbij van cruciaal belang. Daarom zullen bouwmethoden die op een centrale locatie plaatsvinden, zoals prefabricage, het energieverbruik aanzienlijk verminderen.

2. Kies voor groene bouwmaterialen

Door te kiezen voor natuurlijke materialen die zich snel herstellen, zoals bamboe, kurk of schapenwol, kun je de milieu-impact van de bouw verminderen. Dit soort materialen groeit snel en herstelt zich vanzelf na de oogst. Bovendien dragen natuurlijke materialen, aangezien ze geen giftige stoffen bevatten, bij aan een gezonder binnenklimaat.

3. Kies voor recyclebare bouwtechnieken

Met recyclebare bouwtechnieken is het mogelijk om de materialen die bij de bouw van het huis zijn gebruikt, in de toekomst te recyclen zodra het gebouw aan sloop toe is. Droge montage is een van de meest recyclebare bouwtechnieken, omdat hierdoor de verschillende bouwmaterialen heel gemakkelijk van elkaar kunnen worden gescheiden. Zo zou bijvoorbeeld gestort beton in stukken moeten worden gebroken en wordt het zelden gerecycled. Een geprefabriceerd bouwelement van prefabbeton dat met een droge verbinding is gemonteerd, kan echter gemakkelijk worden gedemonteerd en later opnieuw worden gebruikt.

4. Gebruik gerecycleerde materialen

Je hoeft niet te wachten tot het huis helemaal af is om materialen te recyclen; je kunt het concept van recycling al tijdens de bouw integreren. Door oude materialen een nieuwe bestemming te geven en ze te gebruiken voor de bouw van bepaalde delen van het huis, zorg je voor upcycling en geef je een materiaal een tweede leven dat anders zou zijn weggegooid en zo de afvalberg zou hebben vergroot.

5. Bouwafval op de bouwplaats verminderen

Hoewel een goede materiaalkeuze essentieel is om afval te verminderen, gaat duurzaam afvalbeheer tijdens de bouw verder dan deze eerste stap. Over het algemeen wordt elk bouwproject afzonderlijk behandeld: de aangeschafte materialen zijn uitsluitend bestemd voor dat specifieke project en er blijven vaak restanten over. Om de hoeveelheid afval op de bouwplaats te verminderen, zouden materiaalresten idealiter in toekomstige projecten moeten worden hergebruikt. Dit soort herbestemming is vooral eenvoudig te realiseren bij off-site bouw, aangezien opslag en bouw op één enkele locatie zijn gecentraliseerd.

6. Minder onderhoud nodig

Door huizen van hoge kwaliteit te bouwen, beperk je de toekomstige onderhouds- en renovatiebehoeften. Daardoor is er minder behoefte aan extra bouwwerkzaamheden en neemt daarmee ook de onvermijdelijke afvalproductie en het energieverbruik af. Een doordacht ontwerp, uitmuntende afwerking en strenge kwaliteitscontrole zijn essentieel om toekomstige negatieve gevolgen voor het milieu te beperken.

De meest duurzame bouwmethode

Door deze duurzame methoden toe te passen, kun je zeker een groenere bouw realiseren. Elk type constructie zal echter op een andere manier van deze toepassing profiteren. Door bouwvormen op locatie en elders met elkaar te vergelijken, krijgt u een algemeen beeld van wat er in elk geval mogelijk is.

Bouw ter plaatse

Dit is de meest traditionele manier om een huis te bouwen: het grootste deel van de bouwwerkzaamheden vindt plaats op het perceel waar het huis definitief zal komen te staan. De meest opvallende beperking voor het realiseren van duurzaam bouwen is dan ook te wijten aan de complexiteit en de omvang van de Transportbehoeften. De CO₂-uitstoot als gevolg van Transport tijdens de bouw op de bouwplaats kan oplopen tot wel 83% van de totale uitstoot [4].

De reden voor dit enorme percentage is de ligging van het bouwterrein. Aangezien het grootste deel van de werkzaamheden ter plaatse plaatsvindt, wordt de logistiek voor het transport voor elk project afzonderlijk afgestemd. Aangezien elk van de projecten die door het bouwbedrijf worden uitgevoerd op een andere locatie plaatsvindt, moeten alle benodigde arbeidskrachten, materialen en machines die nodig zijn voor de bouw van het huis naar het bouwterrein en weer terug worden vervoerd, ongeacht de afstand.

Bouw buiten de bouwplaats (prefabricage)

Een moderne benadering van woningbouw waarbij het grootste deel van het bouwproces op één enkele locatie plaatsvindt. Het bouwbedrijf ontwikkelt al zijn projecten in een fabrieksachtige omgeving die volledig is uitgerust met de benodigde apparatuur. Bovendien wordt het bouwmateriaal niet langer over verschillende locaties verspreid. In plaats daarvan wordt het op slechts één plek opgeslagen en gebruikt, wat de levering in bulk vergemakkelijkt.

Prefabricage vereenvoudigt de transportlogistiek enorm, aangezien het transport beperkt blijft tot de aanvoer van bouwmaterialen en de levering van de reeds gebouwde woning. Daardoor wordt de CO₂-uitstoot als gevolg van het Transport teruggebracht tot slechts 13% van de totale CO₂-voetafdruk [4].

Hoe kun je de duurzaamheid in de bouw verbeteren?

De meest efficiënte manier om de duurzaamheid in de bouw te verbeteren, is door te kiezen voor een geprefabriceerde bouwmethode. Ongeacht het gekozen type prefab worden bij bouwprocessen buiten de bouwplaats vanzelfsprekend de meeste duurzame bouwmethoden geïntegreerd:

• • • Materialen worden in bulk geleverd: Aangezien de prefabricage op één centrale locatie plaatsvindt, worden materialen vaak in bulk geleverd en ter plaatse opgeslagen voor gebruik in verschillende projecten.
    • Geen transport per machine: Omdat de bouw in een fabrieksomgeving plaatsvindt, is alle benodigde apparatuur permanent op de bouwplaats geïnstalleerd. De hoge CO₂-uitstoot die het gevolg is van het transport van zware machines wordt zo geëlimineerd.
    • De meeste prefabmaterialen zijn recyclebaar: om het Transport van de fabriek naar de bouwlocatie te vergemakkelijken, worden prefabwoningen gebouwd met lichte of vooraf vervaardigde materialen. In tegenstelling tot beton of Brick worden lichte materialen vaak met droge verbindingen aan elkaar bevestigd, die gemakkelijk te demonteren en te recyclen zijn.
    • Materialen worden van het ene project naar het andere hergebruikt: door elk project op dezelfde locatie te bouwen, kunnen de materiaalresten van het ene project gemakkelijker in een ander project worden hergebruikt, in plaats van dat ze als afval blijven liggen.
    • Hoogwaardige bouwkwaliteit: Prefabwoningen worden gebouwd in een gemechaniseerde omgeving die beschermd is tegen weersinvloeden en waar gedurende het gehele bouwproces kwaliteitscontroles worden uitgevoerd. Daardoor zijn deze huizen over het algemeen van betere kwaliteit en vergen ze minder onderhoud.
    • Voordelige bouw: Naast alle eerder genoemde voordelen zijn prefabwoningen goedkoper om te bouwen en dus ook goedkoper in aanschaf. Daardoor draagt deze bouwvorm bij aan een duurzamere economie en biedt hij eerlijke huisvestingsmogelijkheden.

Veelgestelde vragen

Waarom is het belangrijk om afval in de bouw te verminderen?

Door bouwafval te verminderen, draag je bij aan de bescherming van het milieu. Door recycling en een verantwoord beheer van onvermijdelijk materiaalafval kunnen we de negatieve impact op de bouwsector verminderen.

Wat is de meest energiezuinige bouwmethode?

Prefabricagemethoden zorgen voor een aanzienlijke vermindering van het energieverbruik tijdens de bouw en behoren daarom tot de meest energiezuinige bouwmethoden.

Wat is het meest duurzame bouwmateriaal?

Enkele van de meest duurzame bouwmaterialen zijn bamboe, kurk en schapenwol, aangezien ze van natuurlijke oorsprong zijn en zich snel vanzelf herstellen.

Referenties:
[1](2022) Voorzitterschap van COP27: Duurzame stedelijke veerkracht voor de volgende generatie (SURGe), VN-programma voor menselijke nederzettingen https://unhabitat.org/sites/default/files/2022/09/cop27_sustainable_cities_initiative.pdf
[2]Silva Urbano, D. S., (2015) Milieuvoetafdruk van een modulaire bouwoplossing op basis van een LCA-benadering, Instituto Superior Técnico, Universidade de Lisboa, Lissabon (Portugal).
[3]Dräger, P., en Letmathe, P. (2022) Waardeverlies en milieueffecten in de bouwsector – Afwegingen of samenhangen? Journal of Cleaner Production, jaargang 336, ISSN 0959-6526, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.130435
[4]Sizirici B, Fseha Y, Cho CS, Yildiz I en Byon YJ. (15 oktober 2021) Een overzicht van de vermindering van de koolstofvoetafdruk in de bouwsector, van ontwerp tot exploitatie. *Materials* (Basel) 14(20):6094. doi: 10.3390/ma14206094. PMID: 34683687; PMCID: PMC8540435 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8540435/

Sharing is caring!