Het door Veris Design Studio gerenoveerde landhuis geeft een blokhut een modern karakter

11 minutes read

Het door Veris Design Studio gerenoveerde landhuis is een landelijk toevluchtsoord van 150 m², ontworpen rondom een bewaard gebleven houten boswachtershut in Wit-Rusland. Dit project, ontworpen voor ontwerpster Veronika Bagrintseva en haar gezin, behoudt de bestaande ruimte van 60 m² als centrale woonkamer en plaatst daar omheen nieuwe slaapkamers, een keuken en bijruimtes.

Het kenmerkende aspect ervan is de combinatie van twee contrasterende bouwsystemen: een onregelmatige, met de hand vervaardigde schil van boomstammen en een uiterst nauwkeurig vervaardigd frame van houten panelen. De fabrieksproductie versnelde de bouwfase en droeg bij aan de afstemming van de verschillende diensten, terwijl de behouden woning, de hergebruikte materialen en de familiestukken ervoor zorgden dat het voltooide huis nauw verbonden bleef met de locatie en de geschiedenis ervan.

Waar ambachtelijke traditie en industriële precisie samenkomen

Een handgemaakte blokhut en een door de fabrikant vervaardigd houtskeletbouwgeboouw lijken misschien tot tegengestelde tradities te behoren. Het ene draagt de sporen van veroudering, handmatig werk en geleidelijke aanpassing; het andere is gebaseerd op standaardisatie, nauwkeurige tekeningen en gecontroleerde productie. In het gerestaureerde landhuis in Wit-Rusland heeft Veris Studio deze benaderingen samengebracht.

Dit familieverblijf van 150 m² is gebouwd rond een voormalige boswachtershut in Tiskovshchina, een klein dorpje op ongeveer 60 kilometer van Minsk. In plaats van het terrein vrij te maken voor een conventionele nieuwbouwwoning, hebben ontwerpster Veronika Bagrintseva en haar man, Aleksander, de oorspronkelijke blokhut behouden en deze ingepast in een groter prefab-ontwerp.

Deze beslissing had veel meer gevolgen dan alleen de bouwmethode. Het bepaalde het ontwerp, de sfeer van het interieur en de manier waarop het nieuwe huis zich verhoudt tot de landelijke omgeving. Prefabricage werd een middel om een bestaand gebouw aan te passen – niet een manier om het een standaardmodel op te leggen.

Het behoud van het hart van het huis

Het project begon met de zoektocht van het gezin naar een plek ver weg van het stadsleven. Bagrintseva wilde dat haar zoon tijd buiten doorbracht, dicht bij de velden, de bossen en het ritme van het platteland. Haar ouders hadden al een klein huis in het dorp toen er een aangrenzend perceel vrij kwam.

Op het terrein stond een boswachtershut van 60 m², gebouwd van stevige horizontale boomstammen. De vier kamers waren rondom een grote gemetselde kachel gerangschikt, die bijna een derde van het interieur in beslag nam. Hoewel het gebouw bescheiden was en niet langer voldeed aan de behoeften van het gezin, was het grootste deel van het hout nog in goede staat.

Sloop zou het project hebben vereenvoudigd. Het zou ook het element hebben weggenomen dat deze plek zo bijzonder maakte. Het echtpaar besloot daarom de hut te behouden; ze vervingen slechts één versleten rij boomstammen en verwijderden de kachel, waarvan de tegels te broos waren geworden om nog te kunnen worden hersteld.

Het oorspronkelijke gebouw doet nu dienst als hoofdwoonkamer. De slaapkamers, de keuken en de bijruimtes bevinden zich in het nieuwere gedeelte eromheen. Hierdoor is de behouden hut meer dan alleen een historisch element: het vormt zowel het fysieke als het sociale middelpunt van het voltooide huis.

De strategie biedt een nuttige vorm van adaptief hergebruik. In plaats van de hut in een ingebeelde vroegere staat te herstellen, heeft Veris Design Studio ervoor gezorgd dat deze een andere rol kreeg binnen een moderne woning.

Hoe prefabricage de architectuur heeft gevormd

De aanbouw is opgetrokken uit houten skeletpanelen die buiten de bouwplaats zijn vervaardigd door de fabrikant. Deze onderdelen werden onder gecontroleerde omstandigheden vervaardigd, in de fabriek in elkaar gezet om te controleren of ze goed pasten, weer uit elkaar gehaald en naar het dorp vervoerd, waarna ze rondom de bestaande hut opnieuw werden opgebouwd.

Voor een dergelijke opbouw moest de architectuur al in een vroeg stadium worden uitgewerkt. Voordat met de productie kon worden begonnen, moesten de afmetingen, openingen, onderhoudsroutes en constructieve verbindingen worden vastgesteld. Beslissingen die bij een conventionele bouw geleidelijk zouden kunnen worden aangepast, werden in plaats daarvan opgenomen in een gecoördineerde reeks productietekeningen.

Dit principe staat centraal bij prefabwoningen. Bouwen buiten de bouwplaats kan de daadwerkelijke montageperiode verkorten, maar de efficiëntie ervan hangt af van het feit of de informatie al vastligt voordat de onderdelen in productie gaan. De tijd wordt niet zozeer uit het proces gehaald, maar eerder verplaatst van de bouwplaats naar de ontwerp- en productiefasen.

Bij het gerestaureerde landhuis heeft deze eis van precisie de architectonische vormentaal beïnvloed. De nieuwe onderdelen zijn gebaseerd op een duidelijk leesbaar structureel ritme, strakke oppervlakken en een directe relatie tussen het frame, de openingen en de interne indeling. Toch probeert het ontwerp de onregelmatige vorm van de cabine nooit te verbergen. Het verschil tussen de handgemaakte kern en de door de fabrikant vervaardigde behuizing blijft zichtbaar.

Een nauwkeurig kozijn rond een onregelmatige hut plaatsen

De combinatie van oude bouwdelen met nieuwe geprefabriceerde onderdelen bracht een uitdagend technisch probleem met zich mee. In de fabriek vervaardigde panelen moeten aan voorspelbare afmetingen voldoen, terwijl een oud blokhutgebouw zelden perfect rechte hoeken of volledig loodrechte muren heeft.

De verbindingen tussen de twee systemen moesten daarom tijdens de montage nauwkeurig worden gemeten en afgesteld. Hier wijkt het project af van het simplistische idee dat prefabricage louter neerkomt op een snel installatieproces.

De nieuwe panelen zouden zijn vervaardigd door een Wit-Russisch-Zweeds bedrijf, waarbij de leidingen voor de elektrische bedrading en andere voorzieningen al vóór de levering waren aangebracht. De aansluitingen voor sanitair, verwarming en elektriciteit werden per verdieping gecoördineerd, waardoor er minder sleuven in de pas voltooide muren hoefden te worden gemaakt.

De oorspronkelijke hut moest ook met krikken ongeveer 20 centimeter worden opgetild voordat er een nieuwe fundering werd aangelegd. Boven de onderhoudsgangen en het vloerverwarmingsnetwerk werd een betonnen dekvloer gestort, die vervolgens als definitieve vloer werd behouden. Het doorlopende oppervlak verbindt het oude en het nieuwe deel van het ontwerp zonder dat de blik wordt onderbroken door drempels of tegelvoegen.

Het uiteindelijke huis laat zien dat paneelbouw ruimte biedt voor een aanzienlijke mate van architectonische eigenheid. Gestandaardiseerde productie leidt niet noodzakelijkerwijs tot een gestandaardiseerd gebouw, maar maatwerk vereist nauwkeurige opmetingen, zorgvuldig vastgestelde toleranties en een nauwe samenwerking tussen ontwerper, fabrikant en het bouwteam.

Een open indeling die is afgestemd op het gezinsleven

Het plan kwam voort uit een eenvoudige wens: het gezin wilde een open woonruimte waarin hun zoon zich vrij kon bewegen. De voormalige hut werd omgevormd tot een ruime centrale ruimte, waarrond de belangrijkste woonruimtes zijn gerangschikt in plaats van langs gangen.

Er zijn bijna geen binnendeuren. De badkamer vormt hierop de belangrijkste uitzondering. De slaapkamers hebben geen traditionele kledingkasten; kleding en huishoudelijke spullen worden opgeborgen in een grote kleedkamer vlak bij de ingang. De badkamer, de hal en de bergruimtes bevinden zich achter de keuken, waardoor de belangrijkste leefruimtes visueel open blijven.

Boven reikt het schuine dak op het hoogste punt tot ongeveer 5,5 meter. De tussenverdiepingen in de hoofdslaapkamer en de kinderkamer maken gebruik van deze ruimte zonder dat er een volledige bovenverdieping wordt gecreëerd. In de kinderkamer is het slaapgedeelte verhoogd, waardoor het lagere niveau beschikbaar blijft om in te spelen.

Door deze keuzes lijkt het huis ruimer dan de gemeten vloeroppervlakte doet vermoeden. Dat gevoel van ruimtelijkheid komt voort uit continuïteit in plaats van overdaad: minder scheidingswanden, een gezamenlijke doorgangsruimte, een doorlopende vloer en uitzichten vanuit de centrale ruimte op het landschap.

Zuidlicht en een Terras, geschikt voor het Wit-Russische klimaat

De meeste grote ramen kijken uit op het zuiden. Door deze oriëntatie dringt het Daylight diep het gebouw binnen en wordt er tijdens koudere periodes een nuttige zonnewarmteopbrengst gerealiseerd. Het verandert ook het visuele karakter van het behouden hout in de loop van de dag, aangezien de boomstammen in zachter licht lichtgeel zijn en in direct zonlicht warmere, honingkleurige tinten aannemen.

Rondom een groot deel van het huis loopt een verhoogd Terras, dat toegankelijk is vanuit de keuken, de woonkamer en de slaapkamer. Het fungeert zowel als een looproute in de buitenlucht als een plek om te zitten, waardoor verschillende kamers direct in verbinding staan met de tuin.

De hoogte ervan is ingegeven door praktische overwegingen. Regen, sneeuw en het voorheen lage terreinniveau zouden er anders voor kunnen zorgen dat het terrein modderig en moeilijk begaanbaar wordt. Door het terras te verhogen ontstaat er een vloeiendere overgang tussen het interieur en de tuin, terwijl het gezin zich bij slecht weer gemakkelijker door het huis kan bewegen.

De aanplant van groenblijvende planten verzacht de rand van het Terras en zorgt voor een onderhoudsvriendelijke afscheiding. Het resultaat is niet louter een visuele uitbreiding van het interieur, maar een stuk infrastructuur dat zich aanpast aan de weersomstandigheden.

Natuurlijke materialen zonder rustieke imitatie

Binnen blijft het onderscheid tussen oud en nieuw duidelijk. De bewaard gebleven houten wanden geven de centrale ruimte textuur en een vleugje geschiedenis, terwijl de betonnen vloer en de lichte plaatmaterialen de aanbouw een meer strak karakter verlenen.

Het kleurenpalet omvat geschuurd hout, multiplex, witgeschilderde oppervlakken, beton, linnen en geweven vezels. Naar verluidt werden cementgebonden spaanplaten gebruikt als voordelige wandafwerking zonder traditioneel pleisterwerk. Hun directe aanpak sluit aan bij de logica van de geprefabriceerde constructie: het aantal lagen wordt beperkt en tegelijkertijd wordt een neutrale achtergrond gecreëerd.

Het interieur wordt vaak in verband gebracht met de ‘The Barn House’-stijl, vooral vanwege het schuine dak, de open indeling en het sobere materiaalgebruik. Toch slaagt het erin te voorkomen dat het een standaardvoorbeeld van rustiek minimalisme wordt. Het huis staat vol met voorwerpen die in de loop van het gezinsleven zijn verzameld: muziekinstrumenten, kunstwerken, foto’s, souvenirs van reizen en meubels die we van vrienden hebben gekregen.

Er zijn verschillende elementen hergebruikt. Een oude deur uit de boswachtershut werd omgebouwd tot een stevig keukenblad, waarbij de sporen op het oppervlak behouden bleven. Een bestaande keuken werd aangepast en opnieuw geschilderd in grafiet, terwijl een antieke piano en geweven lampenkappen verschillende tijdperken en herkomst laten zien.

Deze combinatie geeft de industriële structuur een eigen identiteit. Het geprefabriceerde frame zorgt voor orde, maar schrijft niet voor hoe het huis bewoond moet worden.

Behoud als milieustrategie

Verschillende besluiten hebben duidelijke gevolgen voor de beschikbare middelen.

Door de hut te behouden, hoefde een bruikbaar gebouw niet te worden afgebroken en was er minder volledig nieuw materiaal nodig. Bestaande objecten en bouwelementen werden aangepast in plaats van automatisch vervangen. Er werd ongeveer 250 millimeter isolatiemateriaal op houtbasis aangebracht, terwijl de vloerverwarming op waterbasis de warmte over de betonnen vloer verspreidt.

Een open haard en een houtgestookte ketel vormen de belangrijkste warmtebronnen. Aanvullende elektrische verwarming voorkomt dat de vloer te koud wordt wanneer het gezin niet thuis is, wat aansluit bij het feit dat het huis voornamelijk als weekendverblijf wordt gebruikt. De technische installaties zijn ondergebracht in een technische ruimte die vanuit de buitenlucht toegankelijk is, waardoor het onderhoud gescheiden blijft van het hoofdinterieur.

Meer in het algemeen kan een fabrikant zorgen voor een zorgvuldige materiaalplanning en de risico’s als gevolg van slecht weer op de bouwplaats verminderen. Zoals uit het project echter blijkt, hangen deze voordelen af van een grondige voorbereiding. De precisie van het gebouwde systeem moet gepaard gaan met een even nauwkeurig inzicht in het terrein en alles wat er al op is gebouwd.

Wat toekomstige eigenaren van prefabwoningen kunnen leren

Het ‘Reconstructed Country House’ zet vraagtekens bij twee hardnekkige aannames: dat renovatie en prefabricage onverenigbaar zijn, en dat fabrieksbouw beperkt blijft tot catalogusontwerpen.

De panelen waren gestandaardiseerd als bouwelementen, maar hun opstelling sloot aan bij één gezin, één landschap en één onregelmatige houten hut. De architectuur is voortgekomen uit deze beperkingen. Voor toekomstige huiseigenaren die moderne prefabwoningen met elkaar vergelijken, is de les dat industrialisatie het meest nuttig is wanneer deze wordt beschouwd als een ontwerpproces en niet louter als een snelkoppeling op de bouwplaats.

Een dergelijk project vereist tijdige beslissingen en nauwe samenwerking. Het bestaande gebouw moet nauwkeurig in kaart worden gebracht. Bij de aansluitingen tussen nieuwe en oude constructies moet rekening worden gehouden met onregelmatigheden, bewegingen en vocht. Openingen en aansluitingen moeten vóór de productie worden afgestemd, en de funderingen moeten klaar zijn wanneer de panelen worden aangeleverd.

De beloning is niet alleen snelheid. Dankzij het zorgvuldige prefabricageproces kon een kwetsbaar stukje plattelandsgeschiedenis bewaard blijven in een praktische, moderne woning.

Een kader voor continuïteit

Het huis van Veris Studio is noch een traditionele restauratie, noch een volledig nieuwe prefabwoning. Het bevindt zich op het complexere terrein tussen die twee in.

De oude hut zorgt voor herinneringen, sfeer en een zwaartepunt. Het geprefabriceerde frame zorgt voor extra ruimte, isolatie, technische orde en een andere verhouding tot het omringende landschap. Geen van beide systemen wordt op zichzelf als volledig beschouwd.

Door deze elementen samen te brengen, wijst het project op een bredere rol voor de geïndustrialiseerde bouw. Prefabricage hoeft het onregelmatige of het overgeërfde niet teniet te doen. Met een goede voorbereiding kan dit een nauwkeurig kader bieden waarin die kwaliteiten zichtbaar blijven.

---

Projectgegevens

Locatie
, Tiskovshchina, district Stolbtsy, Wit-Rusland

Architectuur
: Veris Design Studio

Ontwerper
Veronika Bagrintseva

Oppervlakte
t 150 m²

Jaar
2020

Fotografie
: Yana Churbakova en Sergei Pilipovich

Sharing is caring!